Do jakiego lekarza udać się z trądzikiem?

Spis treści:

1. Trądzik – problem, który dotyka dzieci, nastolatków i dorosłych
2. Trądzik niemowlęcy – kiedy warto skonsultować się z dermatologiem?
3. Trądzik młodzieńczy – najczęstsza forma trądziku
4. Trądzik hormonalny u dorosłych – co go powoduje?
5. Trądzik różowaty – charakterystyka i leczenie
6. Trądzik na twarzy – jakie są możliwości leczenia?
7. Trądzik na plecach – kiedy warto skonsultować się z dermatologiem?
8. Jak leczyć trądzik różowaty u dzieci?
9. Jak wygląda leczenie trądziku hormonalnego?
10. Jak wygląda konsultacja z dermatologiem online w Med24?
11. Dlaczego warto skorzystać z usług dermatologa online na Med24?
     

Trądzik – problem, który dotyka dzieci, nastolatków i dorosłych

Trądzik (acne) to powszechny problem dermatologiczny, który może wystąpić u osób w każdym wieku. Jest to choroba zapalna skóry, której może towarzyszyć tło mikrobiologiczne, do wystąpienia której mogą przyczynić się:

• nadmierna aktywność gruczołów łojowych,
• zmiany hormonalne (okres dojrzewania, zaburzenia hormonalne, np. PCOS),
• zmiany zapalne indukowane przez niektóre drożdżaki (Malassezia), bakterie (Cutibacterium acnes, dawniej Propionibacterium acnes), roztocza (Demodex).

Mimo że trądzik jest kojarzony przede wszystkim z okresem dojrzewania, to może wystąpić również u noworodków, niemowląt i osób dorosłych. Zależnie od grupy wiekowej, podłoże tej przewlekłej choroby jest odmienne, podobnie jak objawy i sposób leczenia. Warto podkreślić, że terapia przeciwtrądzikowa wymaga najczęściej indywidualnego podejścia.

Poniżej wymieniono niektóre typy trądziku, które występują w zależności od wieku:

• u niemowląt może wystąpić trądzik niemowlęcy, zaś u dzieci trądzik dziecięcy, określany jako wczesno- i późno dziecięcy, które łącznie należą do tzw. trądziku przedpokwitaniowego,
• u nastolatków – trądzik młodzieńczy (będący rodzajem trądziku pospolitego),
• u dorosłych – trądzik pospolity, różowaty, hormonalny.

Warto podkreślić, że leczenie niektórych form trądziku jest krótsze ze względu na czas trwania choroby, np. w przypadku trądziku niemowlęcego. Jednak konsultacja dermatologiczna, również w formie zdalnej, tj. online, jest kluczowa do ustalenia podłoża choroby i właściwego planu leczenia. Dzięki temu ryzyko wystąpienia zmian potrądzikowych, takich jak blizny i przebarwienia (co ma miejsce np. w trądziku młodzieńczym czy pospolitym), jest mniejsze.

Trądzik niemowlęcy – kiedy warto skonsultować się z dermatologiem?

Trądzik niemowlęcy (acne neonatorum) występuje u około 20% noworodków i zazwyczaj pojawia się między 2. a 4. tygodniem życia, ustępując do 3. miesiąca życia. Do jego wystąpienia przyczynia się jeden z rodzajów grzybów (drożdżaków), takich jak Malassezia, oraz nadaktywność gruczołów łojowych.

Trądzik niemowlęcy przynależy do trądziku przedpokwitaniowego, w którym wyróżnia się:

• trądzik występujący u noworodków w okresie 1.–6. tygodnia życia;
• trądzik niemowlęcy występujący w okresie 3(6).–13. miesiąca życia, gdzie do jego wystąpienia przyczynia się produkcja androgenów; towarzyszą mu zaskórniki i zmiany zapalne;
• trądzik dziecięcy występujący w 1.–7. roku życia.

Jak wygląda trądzik niemowlęcy? Charakteryzuje się występowaniem drobnych krostek oraz rumieniowatych grudek na twarzy (szczególnie na policzkach, a także na brodzie i czole). Mogą mu towarzyszyć zaskórniki otwarte/zamknięte lub zmiany guzkowo-torbielowate. Zazwyczaj ma łagodną postać i ustępuje samoistnie w ciągu kilku tygodni lub miesięcy.

Co zrobić, jeśli opisane zmiany utrzymują się dłużej? Wskazana jest konsultacja dermatologiczna, w trakcie której lekarz oceni rodzaj zmian, ich potencjalne pochodzenie i przyczyny, a także zaproponuje plan leczenia. Niekiedy potrzebna może być dodatkowa konsultacja, np. z endokrynologiem, jeśli tło choroby wskazuje na przyczyny hormonalne, takie jak hiperandrogenizm. Warto również pamiętać, że diagnostyka trądziku niemowlęcego wymaga różnicowania z innymi schorzeniami dermatologicznymi, np. potówkami czerwonymi.

W leczeniu trądziku niemowlęcego wykorzystuje się przede wszystkim preparaty miejscowe, np. na bazie nadtlenku benzoilu, a niekiedy również antybiotyki. Jeśli zmiany trądzikowe występują na skórze głowy, lekarz może zalecić stosowanie preparatów przeciwgrzybiczych na bazie ketokonazolu, klotrimazolu, a także glikokortykosteroidów.

Wizyta od 59 zł

Umów Wizytę Express

Umów Wizytę Standard

Podczas konsultacji może zostać wystawiona recepta elektroniczna na potrzebne leki, a także gdy lekarz stwierdzi taką konieczność - e-zwolnienie

Trądzik młodzieńczy – najczęstsza forma trądziku

Trądzik młodzieńczy to najpowszechniejsza postać trądziku, która dotyka około 80% nastolatków i jest rodzajem trądziku zwykłego (pospolitego), który występuje między 11. a 30. rokiem życia.

Szczyt zachorowań na trądzik pospolity w okresie nastoletnim przypada na:

• 14–17 rok życia u dziewcząt,
• 16–19 rok życia u chłopców.

Do wystąpienia trądziku młodzieńczego przyczynia się m.in.:

• wzmożona produkcja sebum (łoju) związana ze zmianami hormonalnymi typowymi dla okresu dojrzewania (szczególnie związana z hormonami androgenowymi);
• nasilone namnażanie się (hiperproliferacja) komórek u ujścia mieszków włosowych, co sprzyja zaczopowanym ujściom mieszków włosowych;
• gromadzenie się wydzieliny łojowej w obrębie mieszka, co stwarza warunki dla namnażania się bakterii C. acnes.

Zmiany w trądziku młodzieńczym lokalizują się przede wszystkim na twarzy i w górnej części tułowia, np. na klatce piersiowej i plecach. Dodatkowo w rejonach o zwiększonej produkcji łoju mogą wystąpić zmiany takie jak zwiększona liczba zaskórników, grudek i krostek lub guzów i torbieli. 

Zależnie od wyglądu i rodzaju wykwitów na skórze wyróżnia się kilka postaci trądziku:

• zaskórnikowy – towarzyszą mu zaskórniki otwarte i zamknięte, zwykle zlokalizowane w strefie T (na czole, nosie, brodzie),
• grudkowo-krostkowy – towarzyszą mu zmiany zapalne, a także zaskórniki i blizny,
• skupiony – to najcięższa postać trądziku, w której obserwuje się guzy i ropnie nie tylko na twarzy, ale również na klatce piersiowej i ramionach.

W leczeniu trądziku młodzieńczego stosuje się zarówno preparaty miejscowe (retinoidy, kwas azelainowy, nadtlenek benzoilu), jak i, w cięższych przypadkach, leki doustne (np. antybiotyki). Za ustalenie planu leczenia odpowiada lekarz dermatolog, który, mając na uwadze znaczenie trądziku dla kondycji psychicznej, może aktywnie zapobiegać powstawaniu blizn i przebarwień potrądzikowych, a także złagodzić wygląd zmian trądzikowych, co sprawi, że nastolatek poczuje się pewniej we własnej skórze. Dermatolog, w ramach np. konsultacji online, służy pomocą w edukacji związanej z pielęgnacją skóry.

Warto wiedzieć, że dieta może nasilać występowanie zmian trądzikowych i zwiększać ryzyko zaostrzeń. Dlatego w niektórych chorobach skóry istotne jest wsparcie dietetyczne ze strony dietetyka klinicznego.

 Trądzik hormonalny u dorosłych – co go powoduje?

Trądzik hormonalny może dotknąć osoby dorosłe. Najczęściej narażone są na niego kobiety, u których występuje:

• przed miesiączką (określany niekiedy trądzikiem przedmiesiączkowym),
• w okresie ciąży i po porodzie lub w menopauzie,
• w przebiegu PCOS (zespołu policystycznych jajników), w trakcie którego występuje podwyższony poziom androgenów we krwi.

Jak wygląda trądzik hormonalny? Przyjmuje on postać bolesnych grudek podskórnych zlokalizowanych w dolnej części twarzy. Mogą mu również towarzyszyć krostki i torbiele.

Bardzo ważnym aspektem jest odpowiednia diagnostyka trądziku. Wśród badań, które może zlecić lekarz dermatolog, są poziomy hormonów, m.in.:

• testosteron,
• hormon luteinizujący (LH) i folikulotropowy (FSH),
• prolaktyna,
• DHEA (dehydroepiandrosteron),
• hormony tarczycy.

Mając na uwadze aspekt diagnostyczny, leczeniem trądziku hormonalnego zajmuje się nie tylko dermatolog, ale również endokrynolog i ginekolog. Takie podejście gwarantuje kompleksową terapię nie tylko istniejących zmian, ale również przyczyn tego rodzaju trądziku.

Trądzik różowaty – charakterystyka i leczenie

Trądzik różowaty (rosacea) to przewlekła choroba skóry, która dotyka głównie dorosłe kobiety, szczególnie osoby o jasnej karnacji. Rozpoczyna się w wieku 30-60 lat. Objawia się zaczerwienieniem skóry twarzy, widocznymi naczyniami krwionośnymi, zmianami rumieniowymi, a także zmianami przypominającymi trądzik, takimi jak grudki i krostki.

Trądzik różowaty to wieloczynnikowa choroba dermatologiczna, która jest związana z nadreaktywnością naczyń krwionośnych skóry. Do jej wystąpienia przyczyniają się czynniki środowiskowe, takie jak wysoka temperatura, gorące kąpiele, pikantne napoje. Istotne jest również tło mikrobiologiczne, które wpływa na odpowiedź immunologiczną, generując kaskadę zapalną. Znaczenie mają tutaj Demodex folliculorum, Helicobacter pylori, Staphylococcus epidermidis.

Wyróżnia się 4 postacie trądziku różowatego:

• rumieniową z teleangiektazjami – najczęstsza postać, na początku występują nawracające zmiany rumieniowe na twarzy, które z czasem utrwalają się i prowadzą do powstania charakterystycznych teleangiektazji (rozszerzonych naczyń) na skrzydełkach nosa i policzkach,
• grudkowo-krostkową – postać zapalna, podobna do trądziku pospolitego, ale bez zaskórników; zmiany są ulokowane na policzkach,
• przerostową – towarzyszy jej hiperplazja gruczołów łojowych i zwiększona grubość skóry; zmiany są nieregularne, zlokalizowane w okolicy nosa, którym towarzyszą zmiany rumieniowe,
• oczną – współtowarzyszy innym postaciom trądziku.

Leczenie trądziku różowatego wymaga specjalistycznego podejścia – dermatolog może zalecić:

• preparaty miejscowe z iwermektyną, metronidazolem, kwasem azelainowym, retinoidami (np. adapalenem),
• antybiotyki doustne (np. doksycyklinę, tetracyklinę, metronidazol),
• zabiegi laserowe (Nd:YAG, pulsacyjny, barwnikowy),
• beta-blokery (w postaci rumieniowej).

Każda terapia stosowana w leczeniu trądziku różowatego jest indywidualnie dostosowana do pacjenta, z uwzględnieniem nasilenia objawów, rodzaju trądziku oraz czynników go wywołujących. Warto pamiętać, że ten rodzaj trądziku częściej dotyka kobiety, jednak u mężczyzn ma cięższy przebieg – u nich występuje tendencja do zmian przerostowych (kalafiorowatych) w obrębie nosa.

Trądzik na twarzy – jakie są możliwości leczenia?

Leczenie trądziku na twarzy zależy od jego rodzaju i nasilenia. Wyróżniamy różne formy trądziku pospolitego (ze względu na wygląd zmian), m.in.:

• zaskórnikowy,
• grudkowo-krostkowy,
• ropowiczy.

Mogą one wymagać nieco innego podejścia terapeutycznego. Warto podkreślić, że w przypadku łagodnych zmian wystarczające może okazać się leczenie miejscowe z wykorzystaniem np.:

• nadtlenku benzoilu,
• kwasu azelainowego,
• retinoidów, np. adapalenu,
• kwasu salicylowego.

W przypadku cięższych zmian trądziku na twarzy niezbędne mogą okazać się doustne leki na receptę, takie jak:

• retinoidy w kapsułkach, np. izotretinoina,
• antybiotyki (limecyklina, doksycyklina, tetracyklina).

Ze względu na różny rodzaj i przebieg trądziku, udział dermatologa w jego leczeniu jest niezbędny. Może on bowiem łączyć leczenie miejscowe z doustnym. Oprócz tego może doradzać również w kwestii pielęgnacji skóry twarzy, w której należy stosować odpowiednie dermokosmetyki, które nie powodują zapychania porów.

Trądzik na plecach – kiedy warto skonsultować się z dermatologiem?

Trądzik na plecach, choć mniej widoczny niż na twarzy, może być bardziej zaawansowany i trudniejszy do leczenia ze względu na większą powierzchnię zmian. Może przybierać formę zaskórników, krost, grudek, a nawet bolesnych torbieli, które często skupiają się w górnej części pleców, na ramionach i karku. Zmiany te mogą rozprzestrzeniać się na większe partie ciała, co utrudnia terapię.

Przyczyny trądziku na plecach są podobne jak w przypadku trądziku na twarzy i pospolitego – nadprodukcja sebum, zatykanie mieszków włosowych, namnażanie bakterii Cutibacterium acnes oraz stany zapalne. Czynnikami nasilającymi mogą być ciasne, nieprzepuszczalne dla powietrza ubrania oraz nadmierne pocenie się.

Zależnie od nasilenia zmian stosuje się leczenie miejscowe (np. nadtlenek benzoilu, kwas salicylowy) lub doustne (antybiotyki, retinoidy). Jeżeli zmiany są bolesne, uporczywe lub trudne do wyleczenia, warto skonsultować się z dermatologiem, który dobierze odpowiednie produkty i leki, pomagając skutecznie leczyć trądzik na plecach.

Jak leczyć trądzik różowaty u dzieci?

Trądzik różowaty rzadko dotyka dzieci, w niektórych przypadkach może się pojawić, zwłaszcza u dzieci o jasnej karnacji. Jego objawy tej grupie wiekowej mogą być łagodniejsze niż u dorosłych. Dlatego istotna jest szybka diagnoza, która umożliwia wczesne włączenie leczenia, często pod nadzorem pediatry.

Jak wygląda leczenie trądziku hormonalnego?

Dermatolog, podejrzewając hormonalne tło trądziku, może skierować pacjenta na konsultację endokrynologiczną, aby dokładniej ocenić zaburzenia hormonalne. Ważnym elementem diagnostyki jest badanie krwi, które obejmuje ocenę poziomu hormonów, takich jak androgeny, estrogeny, testosteron, prolaktyna czy hormony tarczycy.

W zależności od wyników, leczenie może polegać na terapii substytucyjnej w przypadku niedoborów lub stosowaniu antagonistów receptorów hormonalnych, np. leków antyandrogenowych, w przypadkach takich jak hiperandrogenizm (często stosowane w leczeniu PCOS). Terapia może obejmować także preparaty hormonalne, takie jak tabletki antykoncepcyjne, które pomagają regulować poziom hormonów.

To podkreśla konieczność kompleksowego leczenia trądziku hormonalnego przez dermatologa i endokrynologa jednocześnie.

Jak wygląda konsultacja z dermatologiem online w Med24?

Trądzik to przewlekła choroba skóry, wymagająca regularnych wizyt u dermatologa. Na platformie Med24 łatwo umówisz się na konsultację online. Podczas e-wizyty lekarz oceni stan Twojej skóry i zaplanuje leczenie. W zależności od informacji uzyskanych w czasie wywiadu i wyglądu zmian, dermatolog może przepisać lek na trądzik. Decyzję o rodzaju i złożoności farmakoterapii lekarz podejmuje na podstawie wskazań medycznych.

Dlaczego warto skorzystać z usług dermatologa online na Med24?

Konsultacje online z dermatologiem w Med24 to szybka i wygodna forma kontaktu ze specjalistą, którą możesz przeprowadzić z domu, bez oczekiwania w kolejce. Med24 oferuje dostęp do wykwalifikowanych dermatologów, którzy mają doświadczenie w leczeniu trądziku pospolitego, różowatego, młodzieńczego i hormonalnego. Zdalne konsultacje dają większą elastyczność w doborze terminu wizyty. Dermatolog online w MED24 przyjmuje od poniedziałku do piątku, w godzinach od 8:00 do 22:00. Teleporada oszczędza czas i zapewnia komfort, którego trudno oczekiwać od wizyty stacjonarnej. 

Bibliografia:

Dermatologia pediatryczna w teorii i przypadkach Tom 1. Red. Krasowska, Dorota; Michalska-Jakubus, Małgorzata . Warszawa: PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2024, 331 s. ISBN 978-83-01-23517-8, doi: https://doi.org/10.53271/2023.051

Dermatologia w gabinecie lekarza Podstawowej Opieki Zdrowotnej. Red. Zalewska-Janowska, Anna; Błaszczyk, Honorata . : PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2021, 550 s. ISBN 978-83-200-6565-7, doi: https://doi.org/10.53270/2021.018

Współczesna dermatologia tom 1. Red. Rudnicka, Lidia; Olszewska, Małgorzata; Rakowska, Adriana; Sar-Pomian, Marta . Warszawa: PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2022, 374 s. ISBN 978-83-01-22653-4, doi: https://doi.org/10.53271/2022.033