Refluks żołądkowo-przełykowy

Krótka definicja

Refluks żołądkowo-przełykowy to schorzenie, gdzie dolny zwieracz przełyku nie domyka się prawidłowo. Pozwala to kwaśnej treści żołądkowej cofać się do przełyku i podrażniać jego delikatną błonę śluzową. Problem dotyczy od dziewięciu do dwudziestu sześciu procent populacji europejskiej. Około dwudziestu procent osób doświadcza objawów raz lub dwa razy w tygodniu. Refluks nie jest problemem kosmetycznym, lecz schorzeniem mogącym prowadzić do poważnych powikłań wymagających leczenia.

Umów Wizytę Express

Umów Wizytę Standard

Rozszerzone wyjaśnienie

Mechanizm refluksu polega na zaburzeniu funkcji dolnego zwieracza przełyku. W warunkach prawidłowych działa on jak jednokierunkowa zastawka, przepuszczając pokarm do żołądka, ale blokując jego cofanie. Do niewydolności zwieracza przyczyniają się liczne czynniki. Otyłość zwiększa ciśnienie w jamie brzusznej, podobnie jak ciąża przez ucisk macicy na żołądek.

Przepuklina rozworu przełykowego narusza anatomię połączenia przełykowo-żołądkowego. Niektóre leki rozluźniają mięśniówkę gładką, sprzyjając refluksowi. Przewlekły stres wpływa na motorykę przewodu pokarmowego, a palenie tytoniu i alkohol również osłabiają zwieracz. Objawy typowe obejmują zgagę, czyli piekące uczucie za mostkiem, puste odbijania oraz cofanie treści pokarmowej do jamy ustnej.

Istnieją też objawy nietypowe, które mogą mylić diagnostykę. Należą do nich suchy kaszel i chrypka, wynikające z podrażnienia krtani. Ból w klatce piersiowej może imitować problemy kardiologiczne, co wymaga dokładnej diagnostyki. Zaburzenia snu często pojawiają się przez nasilenie objawów w pozycji leżącej.

Umów Wizytę Express

Umów Wizytę Standard
 

Objawy i rozpoznanie refluksu

Zgłoś się do lekarza, gdy zgaga pojawia się co najmniej dwa razy w tygodniu przez okres trzech miesięcy. Wizyta u specjalisty jest również wskazana, kiedy objawy znacząco pogarszają jakość życia. Objawy refluksu często nasilają się po obfitych lub tłustych posiłkach, zwłaszcza bogatych w przyprawy i sosy. Dolegliwości występują także w pozycji leżącej lub podczas pochylania się do przodu. Nasilenie objawów w nocy może zakłócać sen i wypoczynek.

Przewlekły kaszel i chrypka bez wyraźnej przyczyny infekcyjnej mogą być jedynym objawem tak zwanego refluksu cichego. Ból w klatce piersiowej zawsze wymaga wykluczenia przyczyn kardiologicznych przed ustaleniem rozpoznania refluksu. Nieleczony refluks prowadzi do zapalenia przełyku, rozwoju przełyku Barretta, który jest stanem przednowotworowym. Może również powodować zwężenie przełyku, co utrudnia połykanie.

Postępowanie i modyfikacja stylu życia w refluksie

Zmiany stylu życia odgrywają fundamentalną rolę w leczeniu refluksu. Często pozwalają uniknąć konieczności farmakoterapii lub znacząco zwiększają jej skuteczność.

Oto kluczowe działania, które wspierają leczenie refluksu:

• Dieta: Stosuj dietę lekkostrawną. Unikaj tłuszczów, pikantnych potraw, czekolady, kawy, alkoholu i cytrusów, które podrażniają przełyk.
• Pory posiłków: Jedz małe, ale częste posiłki, pięć do sześciu razy dziennie, zamiast trzech obfitych.
• Ostatni posiłek: Spożywaj ostatni posiłek na dwie do trzech godzin przed snem.
• Pozycja do spania: Śpij z uniesioną głową na wysokiej poduszce lub podniesionej części łóżka.
• Redukcja masy ciała: Przy nadwadze redukcja masy ciała znacząco zmniejsza ciśnienie wewnątrzbrzuszne.
• Odzież: Unikaj obcisłej odzieży i ciasnych pasków, które uciskają brzuch.
• Po posiłkach: Powstrzymaj się od leżenia bezpośrednio po posiłkach przez minimum dwie do trzech godzin.
• Aktywność fizyczna: Ogranicz intensywny wysiłek fizyczny bezpośrednio po jedzeniu.