Rodzaje bólu ucha – co może oznaczać konkretny ból i jak sobie z nim radzić?

Budowa ucha a występowanie dolegliwości bólowych

Ucho człowieka składa się z trzech głównych części: ucha zewnętrznego, ucha środkowego i ucha wewnętrznego. Ucho zewnętrzne obejmuje małżowinę uszną i przewód słuchowy zewnętrzny, które zbierają dźwięki i kierują je do ucha środkowego. Ucho środkowe zawiera błonę bębenkową i trzy małe kosteczki słuchowe (młoteczek, kowadełko, strzemiączko), które przekazują dźwięki do ucha wewnętrznego. Z kolei w uchu wewnętrznym znajduje się ślimak, który przekształca fale dźwiękowe w impulsy nerwowe przesyłane do mózgu, oraz kanały półkoliste odpowiedzialne za utrzymywanie równowagi. Charakterystyczna i otwarta w części zewnętrznej budowa ucha sprzyja różnym problemom zdrowotnym, takim jak infekcje i urazy mechaniczne, które zwykle objawiają się bólem. 

Najczęstsze przyczyny i choroby, które powodują ból ucha

W większości przypadków ból ucha jest odpowiedzią na stan zapalny, który rozwinął się w uchu zewnętrznym, środkowym lub wewnętrznym. Dolegliwości bólowe mogą być objawem:

• ostrego zapalenia przewodu słuchowego,
• nagromadzenia się płynu w uchu środkowym,
• nieżytu przewodów słuchowych,
• zapalenia chrząstki lub małżowiny usznej,
• stanem zapalnym wywołanym przez inne narządy.

Za dokuczliwy i przeszywający ból ucha mogą być też odpowiedzialne nerwobóle:

• nerwoból szyjny,
• neuralgia nerwu trójdzielnego,
• neuralgia nerwu błędnego,
• neuralgia nerwu uszno-skroniowego.

Urazy mechaniczne i obecność ciała obcego w uchu także skutkują dolegliwościami bólowymi w tym obszarze. 

Wizyta 129 zł

Umów Wizytę Standard

Lekarze online mają takie same możliwości jak specjaliści, którzy przyjmują chorych w przychodni - mogą wystawić recepta online, skierowanie na dodatkowe badania, a w razie potrzeby –  L4 online. 

Kłujący ból ucha – na co może wskazywać?

Ostry, kłujący ból ucha może być skutkiem infekcji ucha zewnętrznego lub wewnętrznego. W tym pierwszym przypadku pacjenci często obserwują u siebie również świąd ucha, wrażliwość ucha na dotyk oraz uczucie zatkanego ucha. Z kolei infekcji ucha wewnętrznego często towarzyszy także: gorączka, ból i zawroty głowy oraz pogorszenie słuchu lub jego tymczasowa, częściowa utrata. 

Pulsujący ból ucha – czego jest objawem?

Tępy, pulsujący ból ucha często pojawia się przy infekcji ucha środkowego. Jest on spowodowany nagromadzeniem się płynu w tej części ucha oraz ciśnieniem, jaki wywiera on na błonę bębenkową. Pulsujący ból ucha może być też symptomem stanu zapalnego zatok. Aby to stwierdzić, wymagana jest pogłębiona diagnostyka.

Promieniujący ból ucha – kiedy się pojawia?

Promieniujący ból ucha może pojawiać się w różnych sytuacjach i często jest on objawem problemów z innymi strukturami anatomicznymi, które znajdują się w pobliżu ucha. Może wynikać np. ze stanu zapalnego zęba lub dziąseł, zwłaszcza jeśli infekcja lub ropień zlokalizowane są w okolicy tylnej części szczęki. Ból ucha od zęba jest dokuczliwy, przeszywający i może mieć charakter napadowy i nawracający.

Problemy ze stawem skroniowo-żuchwowym, takie jak zapalenie czy dysfunkcja tego stawu, również mogą powodować ból promieniujący do ucha. Podobnie zresztą jak ostre infekcje gardła, migdałków czy zatok. Dzieje się tak ze względu na wspólne unerwienie tych struktur anatomicznych. 

Ból ucha przy przełykaniu – skąd się bierze?

Ból ucha przy przełykaniu najczęściej jest spowodowany stanem zapalnym gardła i migdałków. Wśród objawów towarzyszących możemy zaobserwować także zaczerwienie gardła, powiększenie się węzłów chłonnych, obrzęk migdałków, ból gardła i chrypkę. Do tego często pojawiają się trudności w przełykaniu pokarmów. 

Ból ucha po pływaniu – czy jest normalny?

Ból ucha, który pojawia się po nurkowaniu lub kąpieli w basenie publicznym, rzece lub jeziorze, może wskazywać na stan zapalny ucha zewnętrznego, który potocznie określa się mianem ucha pływaka. Przyczyną infekcji jest ekspozycja ucha na wodę z kąpieliska, która może zawierać chorobotwórcze patogeny – głównie bakterie i grzyby. 

Ból ucha – co pomaga na dokuczliwe dolegliwości bólowe?

Leczenie bólu ucha uzależnione jest od przyczyny występowania tej dolegliwości oraz objawów, które jej towarzyszą. W przypadku dokuczliwego bólu ucha zalecana jest konsultacja z internistą lub laryngologiem. Dzięki platformie MED24 możesz odbyć ją bez wychodzenia z domu i w dogodnym dla siebie terminie. Potrzebujesz pomocy lekarza i chcesz skontaktować się z nim w dogodnym dla siebie terminie? Skorzystaj z konsultacji laryngologicznej w trybie STANDARD, która umożliwia kontakt z lekarzem każdego dnia w godzinach od 8:00 do 22:00. Jeśli nie możesz czekać na wizytę planową, wybierz konsultację internistyczną EXPRESS i skontaktuj się z lekarzem w 15 minut, by omówić dolegliwości bólowe ucha. Powyższy problem zdrowotny dotyczy Twojego dziecka? Wybierz konsultację pediatryczną STANDARD (e-wizyta planowa) lub EXPRESS (e-wizyta w 15 minut). 

Dlaczego warto skorzystać z teleporady medycznej w przypadku bólu ucha?

Lekarze interniści i pediatrzy są dostępni dla pacjentów w trybie całodobowym 24/7, co umożliwia uzyskanie szybkiej porady lekarskiej nawet w nocy. W czasie teleporady:

• specjalista omówi z Tobą niepokojący objawy,
• doradzi, jak złagodzić ból ucha domowymi sposobami lub przy pomocy leków bez recepty,
• wystawi skierowanie na badania, jeśli uzna, że potrzebna jest pogłębiona diagnostyka,
• wystawi e-receptę, jeśli potrzebna będzie antybiotykoterapia.

Ponadto w czasie telekonsultacji medycznej lekarz może omówić z Tobą wyniki badań, które wykonałeś stacjonarnie i wytłumaczyć wszystkie zagadnienia związane z leczeniem schorzeń uszu. 

Leczenie bólu ucha – jakie badania może zlecić lekarz online w celach diagnostycznych?

Jednym z podstawowych badań, które wykonuje się w gabinecie laryngologicznym, jest otoskopia. Badanie to pozwala na dokładne obejrzenie przewodu słuchowego i błony bębenkowej przy pomocy narzędzia do wziernikowania ucha. Laryngolog online może również zlecić:

• badania audiometryczne, by ocenić poziom słuchu i wykryć ewentualne zaburzenia w tym zakresie,
• badania obrazowe, takie jak tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny, by uzyskać szczegółowy obraz struktur ucha i okolicznych tkanek,
• badania laboratoryjne, 
• badania mikrobiologiczne, np. posiew wydzieliny z ucha, aby dowiedzieć się, jaki patogen jest przyczyną infekcji, co pomoże w ustaleniu odpowiedniego leczenia. 

Leczenie bólu ucha, w zależności od przyczyny, najczęściej obejmuje działania:

• przeciwbólowe,
• przeciwzapalne,
• obkurczające,
• dezynfekujące.

Stosunkowo rzadko stosuje się interwencję chirurgiczną. 

Wizyta 129 zł

Umów Wizytę Standard

Domowe sposoby na ból ucha – jak sobie pomóc przed wizytą u lekarza?

Aby złagodzić dokuczliwy ból ucha, można przyjąć paracetamol lub ibuprofen, które dostępne są bez recepty. W aptekach dostępne są także spraye i krople wspomagające usuwanie wydzieliny z uszu, które warto zastosować, jeśli to nadmiar wydzieliny jest źródłem dolegliwości bólowych. Oprócz tego w sprzedaży są krople do uszu o działaniu przeciwbólowym, przeciwbakteryjnym i przeciwzapalnym, które można zastosować w początkowej fazie infekcji. O dobór odpowiedniego preparatu należy jednak poprosić farmaceutę, który przeprowadzi w tym celu krótki wywiad.

Czego nie wolno robić, kiedy boli ucho? Niedozwolone jest:

• wkładanie do ucha ciał obcych,
• wlewanie do ucha preparatów dezynfekujących, naparów ziołowych i innych płynów,
• świecowanie uszu (zabieg konchowania uszu).

Pamiętaj, ból ucha jest wskazaniem do konsultacji lekarskiej. Stosowanie „babcinych metod” radzenia sobie z tą dolegliwością może przynieść więcej szkody niż pożytku. Ryzykujesz uszkodzeniem lub nawet utratą słuchu. 

Źródło:

https://www.mp.pl/medycynarodzinna/wytyczne/195660,bol-ucha-rozpoznawanie-czestych-i-rzadkich-przyczyn

Bojanowska E., i współautorzy, Ból ucha a choroby innych narządów w obrębie głowy i szyi”, Ból 2014, tom 15, nr 2, 39-42